Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

01 oktober 2003 - Wouter van Dieren Omgaan met water Dat we de laatste jaren anders zijn gaan denken over het wegwerken of bufferen van het water, dat staat nu wel vast. Maar de echte doorbraken moeten nog komen. Als de zeespiegelstijging doorzet volgens het middenscenario van het IPCC, dan gaat de waterstand aan onze kust een meter omhoog in honderd jaar. Dat we de laatste jaren anders zijn gaan denken over het wegwerken of bufferen van het water, dat staat nu wel vast. Maar de echte doorbraken moeten nog komen. Als de zeespiegelstijging doorzet volgens het middenscenario van het IPCC, dan gaat de waterstand aan onze kust een meter omhoog in honderd jaar. Dit heeft zeer grote gevolgen voor het binnenland, en zeker voor de ruimtelijke ordening. Het wordt moeilijk om droge voeten te houden. In plaats van het water met alle macht te willen blijven wegpompen, moeten we leren leven met wonen en werken in en met het water. De grondwaterdruk neemt immers enorm toe, en de nu nog beschermende veenlaag zal dat slecht kunnen verwerken. Daarom moeten we anders leren omgaan met het water, en hieronder doe ik een paar voorstellen. In de genoemde voorbeelden veranderen we onze ruimtelijke-ordeningsprincipes door te werken met in plaats van tegen het water. Zo ben ik ervoor om de Hollandse Waterlinie in ere te herstellen. Forten en dijken liggen er nog, de hele structuur is terug te vinden; wat ontbreekt is het water zelf. Midden in het Groene Hart kun je een waterlandschap maken dat organisch-historisch is, een grote bufferfunctie voor zowel natte als droge tijden biedt, uit productie vallende landbouwgrond weer productief kan maken, de natuur verrijkt en kansen biedt voor urbane uitbreidingen als watersteden, en niet in de bekende oude saaie Vinex-zandwoestijnen. Zo ben ik er ook voor om de kust tussen Hoek van Holland en Katwijk volgens het Plan Waterman aan te passen: een lagune met eilanden om de Haagse urbane druk op te vangen. Ooit was dit een prachtig plan, toen kwam het helaas in handen van een megalomane architect die er een soort Manhattan by the sea van wilde maken, met wolkenkrabbers, snelwegen en veel beton, in plaats van een golvend landschap van lagunes, slufters, zee- en duingezichten. Het werd afgeblazen toen een sentimentele Wim de Bie op Kijkduin voor de camera's opriep tot protest, want het uitzicht van zijn jeugd zou eraan moeten geloven. Dat klopte, met al die hoogbouw. Maar het originele plan is van groot belang, je moet het alleen anders invullen en niet zo bang zijn voor de druk van de architect met zijn jargon, dat menig bestuurder een mond vol tanden bezorgt. Ook ben ik er voor om de ruimte van het IJsselmeer anders te gaan indelen. Je mag er nu niet aankomen, zo verneem ik overal, want dit heet in de woorden van politieke bangeriken een schitterend natuurgebied te zijn. Die angst werd ooit ingegeven door het IJburgreferendum, georganiseerd door Natuurmonumenten, en door de acties van o.a. de IJsselmeervereniging. Maar helaas, het is geen natuurgebied doch een ecologische woestijn, bevolkt door te veel zogenaamde storingsorganismen: witvis, algen, duikeenden, aalscholvers. De grote aantallen van iedere soort zijn tekenen van voedselmonocultures, niet van biodiversiteit. In zijn Wetlandsrapport noemt IMSA deze nieuwe aanpak van het IJsselmeer de Almeria-Archipel. Je kunt er tientallen grotere en kleinere eilanden maken volgens het principe van de ecologisering van de ruimtelijke ordening, te beginnen met een eilandenreeks voor de kust bij Almere, zo ontworpen dat de volgende voordelen ontstaan. Allereerst de uitbreiding van Almere als waterstad, inclusief wetlands als stadsnatuur. Daarnaast een coulisselandschap van kleinschalige ecologische gradiënten om een anders te grootschalig project (de tweede verbinding naar Amsterdam) op te vangen via een keten van dammen, eilanden, bruggen en een tunnel. En dan Volendam in Zee; dat ligt daar vanwege de Volendamse expansie (het dorp heeft een hoog geboorteoverschot en men blijft er wonen) naar Waterland en naar de Zuidpolder. Die wordt gestopt, want zij kan voor vele decennia worden opgevangen door Volendam in Zee. De greep van Purmerend op het Purmerender Bos en het noorden van de Purmer voor volgende VINEX-wijken kan worden afgeleid naar dit eiland, dat alle capaciteit heeft om het bouwvolume voor dit deel van Noord-Holland tot ver na 2020 op te vangen. Verbinding met het vaste land is mogelijk via een tunnel en aansluiting naar de A7. En zo kan ik nog uren doorgaan. Waarom staat dit alles niet op de kaarten van Nederland in de 21e eeuw? Dat is de vraag die ik de komende jaren wil beantwoorden. Terug