Publicaties2010
Publicaties

Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

21 december 2010 - Wouter van Dieren
Kolenverstokers moeten toontje lager zingen

Het oordeel van de advocaat-generaal bij het Europees Hof van Justitie in Luxemburg over de onrechtmatigheid van de milieuvergunningen voor de kolencentrales op de Rotterdamse Maasvlakte en bij de Eemshaven in Groningen betekent een dramatische wending in het slepende conflict tussen de energielobby en de natuurbescherming (NRC Handelsblad, 17 december). Het gaat in eerste instantie over de kolencentrales van RWE-Essent, E.ON en Electrabel. Ook de Nuon-centrale in de Eemshaven, die zal worden gestookt op een combinatie van gas en poederkool, wordt getroffen door dit oordeel.

In 2008 werd de bouw van de Nuoncentrale stilgelegd na een uitspraak van de Raad van State over ontoelaatbare emissies, vooral van stikstofoxiden (NOx), omdat het landelijke plafond daarvan was bereikt. De kosten van wat een vertraging van veertien maanden zou worden, beliepen uiteindelijk zo’n 400 miljoen euro. Dat was reden voor Nuon om naar overeenstemming te zoeken met de procederende milieupartijen – de Waddenvereniging, Milieufederatie Groningen en andere –, bijvoorbeeld door in een convenant over te seponeren juridische beroepsprocedures meer milieumaatregelen en minder CO2-emissies, steun voor lokale duurzame energie en natuurcompensatie vast te leggen.

Een jaar geleden werd de bouw van de Nuoncentrale herstart, met als steun in de rug een intentieverklaring tussen milieupartijen en een aantal Eemshavenbedrijven, waaronder RWE-Essent en Groningen Seaports. Ook de Provincie Groningen schoof aan. Het voorbeeld voor het convenant was de consensus over de gaswinning in de Waddenzee, waarbij partijen het met elkaar eens werden over een gedoogbeleid – hand aan de kraan – en een programma voor natuurherstel, gesteund door het Waddenfonds, van 800 miljoen euro.

Sinds de intentieverklaring is er nauwelijks meer vooruitgang geboekt. RWE-Essent is daarbij de uitblinker in pappen en nathouden gebleken, die meende dat strooien met spiegels en kralen zou leiden tot goodwill, tot lokale verankering en tot het buitenspel zetten van de milieupartijen. Sponsoring van zeehondjes, de brandweer en de dorpsvoetbalvereniging, dat soort werk.

Hoewel de juridische conflicten over NOx-emissies gaan, ligt de kern van het conflict bij de combinatie van kolen en CO2. Voorstellen werden gedaan om tot een nettovermindering van CO2-uitstoot te komen, door verouderde RWE- en Vattenfall-centrales elders in Europa vroegtijdig te sluiten en de nieuwbouw die productie te laten overnemen. Dat zou voor de procederende partijen een aantrekkelijk compromis zijn geweest. Men dacht daarbij ook ondergrondse CO2-opslag in de regio te kunnen afdwingen, hoewel daar technische ruimte noch publiek draagvlak voor bestaat. Uiteindelijk is er geen compromis gekomen.

De milieupartijen hebben aangekondigd dat zij, in het geval dat het Europees Hof van Justitie het oordeel van de advocaat-generaal overneemt, verder procederen, om de bouw van deze centrales weer stil te laten leggen. VNO-NCW en andere partijen achten dit onacceptabel en een schoolvoorbeeld van groene onverantwoordelijkheid waarmee de economie weer wordt gesaboteerd.

De realiteit is dat we hier een schoolvoorbeeld zien van het morele bankroet waarin sommige bedrijven – dus niet alleen de banken – denken te kunnen opereren. Toen in 2008 de bouwstop voor Nuon werd afgekondigd, vroeg het management verbaasd of die Waddenzee nou echt zo belangrijk was. Het ging toch om een grote modderpoel, ze hadden toch een vergunning, ze hadden toch een natuurcorridor aangelegd voor een bijzondere muizensoort?

Nadat de Raad van State medio 2009 tot een adviesvraag bij het Europees Hof voor Justitie had besloten, dacht de energielobby dat de uitspraak eigenlijk alleen maar kon meevallen. Het NOx-plafond mocht dan wel bereikt zijn, in de praktijk werden de nodige technische maatregelen wel getroffen en veel schade door NOx is er niet.

De les is dat noch het Europees Hof noch de Raad van State politieke afwegingen maakt – zij zijn er om de naleving van de wet te toetsen. Het beoogde compromis met de milieupartijen ging over de geest van de wet: het compenseren of verminderen van relevante schade – CO2 – en daarmee over de zogeheten license to produce.

Die boodschap kwam niet aan. Misschien dat de energiebedrijven die les nu wel hebben geleerd.



Terug 

IMSA zoekt wegen naar duurzame ontwikkeling, zowel samen met opdrachtgevers als op eigen initiatief. Daarbij kiezen we nadrukkelijk positie op het grensvlak van bedrijven, overheid, wetenschap en de kritische buitenwereld.



  Deze video gaat over IMSA Amsterdam, over onze visie en inspiratiebronnen.

Deel 1:   'Inspiration to change' 
Deel 2:   'Politics of change' 





IMSA Amsterdam
Prins Hendriklaan 15
1075 AX Amsterdam
Tel.: +31(0)20-5787600
Fax: +31(0)20-6622336
info@imsa.nl