Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

01 juli 2004 - Dick Hofland Wouter van Dieren, dissident Wouter van Dieren (62) is lid van de Club van Rome, mede-oprichter van Milieudefensie, parttime Terschellinger, goeroe en dissident van geboorte. Hij liet Gorbatsjov zingen en gaat de woestijn van Dubai groen maken. Boren in de Waddenzee schaadt het milieu niet, stelt hij, en dat wordt hem niet in dank afgenomen door de milieubeweging. Zijn credo: 'Eerst boekie lezen, dan debatteren'. 'Ik heb dertien maanden dienst gedaan en hoofdzakelijk in detentie gezeten. Ik was een dienstweigeraar, maar ik wist niet hoe je dat in die tijd moest doen. Stond ik daar met mijn negentien jaar en begon een of ander sergeantje tegen mij te schelden. Zei ik: "Mij een grote bek geven, ben je helemaal gek". Werd ik vast gezet. Ik smeerde 'm altijd, werd weer opgepakt en opgesloten, ging ik er weer vandoor. Op een gegeven moment hebben ze me maar in een groepje gezet met schrijvers, musici, allerlei kunstenaars met wie ze ook geen kant op konden. Kregen we therapie. Daar heb ik twee maanden gezeten. In de tijd dat ik in een milieu-adviescommissie voor het Ministerie van Defensie zat, kwam ik die mannen weer tegen, die ondertussen iets hoogs in het leger waren geworden. Zei ik: "Weet je nog?". Vonden ze niet zo leuk. Ik pas in de traditie van mijn familie, want de Van Dierens, dat is een zee van dissidenten. Een oudtante heeft ons rond 1900 ooit beschreven: muzikaal, artistiek, veelzijdig, dwarsliggend, veel vrienden, veel vijanden. Mijn grootvader was een befaamde Amsterdamse arts die ruzie had met iedereen en mijn vader was een moeilijk man. Ingenieur bij Philips, maar daar totaal niet op zijn plaats. Hij heeft er 38 jaar tot zijn verdriet gezeten, hij was veel liever historicus geworden. Mijn moeder overleed heel jong, op haar 45e, totaal onverwacht door een hersenbloeding, en mijn vader heeft daarna dertig jaar uit het raam zitten staren. De laatste jaren was hij helemaal in de war. Catastrofaal. Ik was twaalf, het was een ramp in ons gezin, maar je mocht er niet over praten. Mijn twee zussen hebben later allebei een kind verloren en konden daar ook niet over praten. Terwijl het een onmenselijk zware last is die je de rest van je leven meedraagt. Mijn vader was een intellectueel, heel bijzonder, altijd boeken, altijd discussies. Je mocht wel over eruditie praten, maar niet over verdriet. Als je zo wordt opgevoed, word je moeilijk inpasbaar in de maatschappij. In Eindhoven zat ik op het Lorentz-lyceum, dé Philips-school, een cultureel walhalla. Voorstellingen, revues, waarvoor ik teksten schreef en decors maakte. Ik speelde ook in een jazzorkest. Een Franse leraar die je geen woordjes leerde, maar verhalen vertelde over de impressionisten. Ik schilderde in die tijd, dus ik vond dat helemaal geweldig. Ik heb het 25 jaar niet meer gedaan, ben er weer voorzichtig mee begonnen en waarachtig, het lukt weer. Ik maak impressionistische landschappen en zeegezichten. In het najaar komt er een expositie op Terschelling, niet om te verkopen – want ik ben niet van plan ooit iets te verkopen – maar alles wat ik maak heeft met Terschelling te maken. We hebben er een boerderijtje, waar ik op mijn zesde voor het eerst met mijn ouders naar toe ging. Als de dag van gisteren herinner ik me de fietstochten, de vogels, de gesprekken en het drinken uit duinmeertjes. Terschelling is een onderdompeling in de schoonheid van de natuur. Daar wonen zo'n dertig, veertig Van Dierens, wij zijn daar geen familie, wij zijn een plaag. Ik rijd er in een 22 jaar oude auto die ze Roodkapje noemen, omdat er een rode motorkap van een of andere roestbak op is gemonteerd. Daarmee kun je dertig kilometer over het strand rijden naar de woestenij. Je weet niet wat je ziet, zo prachtig. Een paar winters geleden had je 's avonds ook nog die kerstboom, de verlichte boortoren. Dat vind ik leuk. Ben ik dan fout? Vierduizend landgenoten op Terschelling vinden dat ook leuk, zijn die dan allemaal fout? Ik ben ook helemaal niet voor of tegen boren in de Waddenzee, net zo min als ik links of rechts ben. Ik ben geëngageerd, dat kun je wel zeggen, maar ik wil voor alles dat de waarheid aan het licht komt. Ik ben geen voorzitter van de boorlobby, ik geef louter adviezen en maak modellen voor bedrijven en overheden waarin ik aangeef wat de milieugevolgen zijn van hun plannen. Altijd gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, altijd onderbouwd door feiten. Ik ken het verwijt van de milieubeweging: ik ben niet ethisch verantwoord bezig, omdat ik geld verdien aan milieuadviezen. De milieubeweging bestaat bij de gratie van subsidies, dus het is wel ethisch om van subsidies te leven en niet om geld te verdienen? Ik heb me nog nooit aangepast, aan wie dan ook. Als een bedrijf of een overheid niet doet wat ik zeg, gaat de deal niet door. Dan maakt het echt niet uit of het een multinational is of niet. Ik dreig nu weer een grote klant te verliezen, omdat die zijn plannen op milieugebied niet wil aanpassen zoals ik vind dat het moet. Vrienden hebben wel eens gezegd dat ik er financieel een zootje van heb gemaakt, dat ik heel rijk had kunnen zijn. Zal wel. Ik heb een auto die inmiddels 350.000 kilometer heeft gereden en het nog goed doet. Ik heb geen klagen, maar bijna alles wat ik verdien, investeer ik weer in projecten, vernieuwende projecten die het milieu ten goede komen. Zoals de kweek van zeekraal en andere zoutwaterplanten. Met zoutwaterplanten kun je woestijnen indammen, zoals we dat nu gaan doen in Dubai. Moet je eens kijken wat er onder zeewater allemaal groeit en bloeit. De wereld heeft kennelijk over het hoofd gezien wat we daarmee óp het land allemaal kunnen doen. Geloof me: als het om het eten van vis gaat – en dat is essentieel voor onze voeding – dan zal in de toekomst alles moeten worden gekweekt, álles. De visvoorraad is wereldwijd al voor driekwart uitgeroeid, dat evenwicht is niet meer te herstellen, tenzij we wereldwijd vanaf vandaag voorgoed ophouden met vissen. Ik heb net een flink project van het Ministerie van Economische Zaken gekregen en het is ineens tot speerpunt van beleid verklaard. Nu krijg ik ineens applaus voor het idee, maar daarvoor was het: Wouter, je bent echt een idioot. Voor acht van de tien managers in grote bedrijven is risico's mijden hun belangrijkste taak. Het zijn ambtenaren. Ik ben juist mijn hele leven milieuondernemer geweest, ik neem risico's. Jan Marijnissen, een goede vriend, is ook een ondernemer, in zijn geval op de markt van ideeën. Daarom vinden mensen hem soms zo autoritair: hij leidt zijn partij als de president van een onderneming. Wouter Bos niet, je ziet aan zijn gedrag dat hij geen ondernemer is. Hij komt uit de babbelcultuur van het management. Weet je wat opmerkelijk is? Dat ik door de milieubeweging als een rechtse figuur wordt beschouwd, maar dat de milieubeweging zelf van een linkse protestbeweging is verworden tot een conservatief bolwerk. Toen ik indertijd Milieudefensie mee hielp oprichten, was dat omdat velen met mij zich grote zorgen maakten over het milieu. We vreesden dat de natuur ten onder dreigde te gaan aan het ongebreidelde streven naar economische groei. Tegenwoordig zie je dat die milieuclubs alleen nog maar bezig zijn met zelfbehoud, het eigen voortbestaan, het ledenbestand. Moet je nou eens kijken naar de Stichting Natuur en Milieu, die voert nu actie tegen de boringen in de Waddenzee en dat gebeurt met kaarten waarop je allemaal boortorens ziet en één zeehond. Dat is op de rand van misleiding, want er komt niet één, luister goed, niet één boortoren bij. Dat hele verhaal over horizonvervuiling is lariekoek. Net als het verhaal dat het water troebel zal worden. Het is al troebel, al heel lang, en dat komt niet door de gaswinning. Dat het wad zal verzakken, klopt wel: op sommige plekken met maximaal tien centimeter. De getijdenwerking zorgt ervoor dat alles binnen twee jaar weer aangroeit. Greenpeace is tegen die gaswinning, dat mag, maar kom dan wel met feitelijke argumenten. Volgens Greenpeace is windenergie het alternatief voor de gasboringen, maar dan moeten we in Nederland veertienduizend windmolens gaan neerzetten. Dan staat dus zo'n beetje het hele land vol. Veel schandelijker is dat ze zich in hun verweer baseren op onzinnige aannames. Er is effect, maar er is geen schade, er wordt niets vernield. Dus moet je schade verzinnen: een derde van de Waddenzee verdwijnt volgens hen, en daardoor ontstaat er voor 9 tot 32 miljard gulden schade aan natuur en milieu. Dat is helemaal nergens onderbouwd. De hele discussie over de Wadden is versjteerd door dat soort onzin. Als ik daar met vooraanstaande mensen van Greenpeace over spreek zeggen ze: Wouter, je hebt gelijk, maar naar buiten toe kunnen we dat niet zeggen. Nee, want ze willen zieltjes winnen, leden tellen, donateurs. Je zult mij niet horen zeggen dat het alleen maar goed gaat met het milieu, maar ik kijk wel altijd naar twee kanten. Sinds het eerste rapport van de Club van Rome is er ongelooflijk veel bereikt, kijk alleen maar naar de vormen van alternatieve energievoorziening. Een duurzame vorm als zonne-energie, het is eigenlijk een wonder dat dat lukt. De Rijn bij Koblenz is prachtig helder, illegale lozingen horen praktisch tot het verleden. Veel wereldleiders maken er een bende van en veel mensen maken zich daar ernstig zorgen over. Het regent op de Noordpool. Nog een keer: Regen Op De Noordpool! Dat zijn hele gevaarlijke ontwikkelingen. Met de Club van Rome en met mijn eigen bedrijfje probeer ik daar iets tegen te doen. Niet door te denken in oude tegenstellingen waarin de industrie de vijand is. Dat is volslagen ridicuul. Milieu, economie en politiek zijn geen tegenstellingen, zijn niet elkaars tegenstanders. We moeten vernieuwend denken, nieuwe concepten ontwikkelen. Dat is hard nodig, want overal ter wereld willen mensen uiteindelijk hetzelfde: dollars, inkomens en moderniteit. Ik ben waanzinnig veel op reis geweest, de helft van het jaar was ik weg, ik heb vierduizend keer gevlogen en de hele wereld gezien. Tegenwoordig zie ik er erg tegenop om weg te gaan, ik hoef absoluut niet meer, want ik heb al die tijd veel te weinig privéleven gehad. Wie heb ik allemaal niet ontmoet, met wie heb ik allemaal niet gediscussieerd, gegeten en gedronken? Ik speel accordeon en heb daarmee in de Club van Rome zelfs Gorbatsjov aan het zingen gekregen. Prachtige Russische liederen. Twintig jaar later is daar dan niets meer van over. Dat is heel vreemd, en kom je tot de conclusie dat ik mijn vier dochters in al die jaren niet zo veel heb gezien. De jongste is inmiddels negentien, de oudste vierendertig en het eerste kleinkind is op komst. Ze hebben stuk voor stuk veel talent, dat zit nu eenmaal in de familie, zowel intellectueel als muzikaal. De liefde voor het milieu echter niet. Terug