Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

17 maart 2004 - Marcel de Jong Commissie: winning mag, vanaf de wal; Gaskraan op Waddenzee open Politiek en milieubeweging maken zich op voor een nieuwe discussie over extra gaswinning in het Waddengebied. Na het uitgelekte positieve advies van de Adviesgroep Waddenzeebeleid is het kabinet aan zet. De recente geschiedenis leert dat het er bij dergelijke besluiten alleen om gaat om ze met het minste politieke gezichtsverlies te presenteren. Maar dat de goedkeuring er uiteindelijk wel komt. De adviesgroep, onder voorzitterschap van oud-PvdA-staatssecretaris Wim Meijer, moet zeggen welke activiteiten in het natuurgebied verantwoord zijn. Op 25 maart komt de commissie officieel met haar oordeel naar buiten. Een van de belangrijkste en meest omstreden punten: winning van veertig miljard kubieke meter gas onder de Waddenzee vanaf de vaste wal bij Lauwersoog en Paesens-Moddergat. Uit het uitgelekte rapport blijkt dat Meijer toestemming wil verlenen. Historisch is dit standpunt goed te verklaren. Wie kijkt hoe in de vorige eeuw de besluitvorming over de gaswinning is verlopen, ziet dat de huidige regering een platgewalst pad betreedt. Begin jaren zeventig worstelde de politiek met de aanvraag van Petroland om tussen Harlingen en Vlieland gas uit het veld Zuidwal te mogen halen. Proefboringen hadden in 1970 twintig miljard kubieke meter gas aangetoond. Maar er was protest tegen de winning vanwege verwachte schade aan de natuur. Premier Barend Biesheuvel durfde geen besluit te nemen en liet een onderzoek uitvoeren. De studie gaf aan dat de winning geen punt hoefde te vormen voor de visserij, mosselcultuur of de dieren in het gebied. 'De adviesweegschaal lijkt door te slaan naar wel concessie verlenen,' was het oordeel aan Biesheuvels opvolger Joop den Uyl in 1974. Toenmalig CDA-minister van Economische Zaken Ruud Lubbers wilde vaart maken. Maar het kabinet had zich net sterk gemaakt voor natuurgebieden. Kon het boringen in de Waddenzee toestaan, al leken die nog zo onschuldig? Een worsteling waar premiers tot vandaag de dag mee kampen. In 1976 meldde de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) aan de oostkant van Ameland de vondst van 57 miljard kubieke meter gas. Waar Den Uyl het natuurgebied wilde beschermen, lagen twee gasbellen klaar voor productie. Meijer was toen ook al van de partij. Hij stelde als staatssecretaris voor Natuurbehoud de milieuvoorwaarden waaraan Petroland moest voldoen. In het kabinet liepen de meningen uiteen. Lubbers vond dat toestemming voor Zuidwal niet langer kon wachten, want er waren al genoeg gegevens. Andere ministers waren tegen en wezen op grote weerstand bij natuurorganisaties. Lubbers vreesde een schadeclaim van Petroland als de regering niet voor april 1977 akkoord zou gaan. Toch kwam het er niet van. Halverwege maart viel het kabinet over een ander punt. Onder premier Dries van Agt ging de discussie verder. Petroland begon zijn geduld te verliezen, het bedrijf voldeed aan alle eisen. Zonder snel besluit dreigde de gang naar de rechter. Petroland leek in dat geval te winnen en een riante vergoeding af te dwingen. Deze redenering liep als een rode draad door de besluitvorming: natuurbehoud kan nog zo belangrijk zijn, een dreigende schadeclaim is indrukwekkender. Het geworstel duurde tot begin jaren tachtig. Terwijl de wadden steeds meer werden gezien als een belangrijk natuurgebied, kwam het eerste kabinet-Lubbers met het ultieme compromis: gaswinning bij Zuidwal en op Ameland-Oost mag, andere boringen in het gebied zijn voor een periode van tien jaar taboe. Het was een afspraak – moratorium – die zowel overheid als bedrijfsleven zou helpen. De oliemaatschappijen mochten hun gang gaan, het rijk kreeg in plaats van een kostbare rechtszaak meer aardgasbaten. De ervaringen met de winning moesten bepalen wat er na afloop van het moratorium zou gebeuren. De productie van Zuidwal en Ameland verliep zonder problemen. Wat betreft Ameland werd dat in 2000 wetenschappelijk onderstreept. Blijvende schade door winning is er niet. In 1994 werd vastgelegd dat de volgende vijf jaar een beperkt aantal proefboringen was toegestaan. Zou het tot winning komen, dan mocht dat alleen vanaf de vaste wal. Maar daar stak overheid of milieubeweging telkens een stokje voor. Extra winning bij Lauwersoog en Moddergat zou op grond van de afspraken mogen. Toch weigerde het paarse kabinet dit in 1999 onder emotionele druk van de Tweede Kamer. Pas in 2002 kwam onder CDA-premier Jan Peter Balkenende een ommekeer. Hij zag dat het geen zin had de winning door de NAM bij Lauwersoog en Moddergat nog langer te keren. Hij besefte dat een schadeclaim kansrijk zou zijn. Er werden proefboringen verricht, gaswinning gebeurt elders zonder kwalijke gevolgen en er werden afspraken gemaakt. Kom daar als overheid maar eens onderuit. Bovendien lokte het vooruitzicht van miljarden euro's aan extra aardgasbaten. Balkenende mag proberen de voor tegenstanders kwade boodschap zo vriendelijk mogelijk te verpakken. Dat kan door op aangeven van Meijer winning vanaf de wal toe te staan maar tegelijk heldhaftig te stellen dat nieuwe boringen in de zee zelf verboden zijn. Mogelijk is een verbod op kokkelvisserij nog fraai wisselgeld. Zo'n compromis past uitstekend in de traditie van het waddengasdossier. Balkenende treedt ermee in de voetsporen van zijn voorbeeld Ruud Lubbers. Terug