27 oktober 2009 - Bart van Zoelen Club van Rome sombert verder Alarm slaan kunnen de onheilspredikers van de Club van Rome als de beste: ''Als het bezweren van de crisis beperkt blijft tot herstel van de economie, is een ramp onvermijdelijk.'' Zo kennen we de Club van Rome weer. Sinds het verschijnen van hun rapport Grenzen aan de groei in 1972 staan de pakweg honderd leden van de internationale milieudenktank bekend als doemdenkers eerste klas. Dan helpt het toch als het niet de eerste de beste is die een duit in het zakje doet. Zo kwam bovenstaande uitspraak maandag in het Muziekgebouw aan 't IJ uit de mond van oud-Sovjetleider Mikhail Gorbatsjov. Op de jaarlijkse vergadering van de Club van Rome, voor het eerst in Amsterdam, was Gorbatsjov maandag de eregast. Uitgerekend de man die het einde van het communisme inluidde, waarschuwde nu voor het superkapitalisme. Het klimaat is niet langer bestand tegen almaar meer consumptie, almaar meer winst en overheden die dat allemaal maar laten gebeuren, zei de oud-president van de Sovjet-Unie. De Club van Rome grijpt de jaarvergadering in Amsterdam aan om de noodklok te luiden in de aanloop naar de klimaattop in Kopenhagen in december. In een slotverklaring zal vanavond een klemmend beroep worden gedaan op de dan vergaderende wereldleiders om een streng klimaatakkoord te sluiten, strenger zelfs dan de onderhandelaars tot dusver nodig achten. Want volgens de Club van Rome is de situatie veel nijpender dan alom wordt gedacht. De CO2-concentraties in de atmosfeer waar in Kopenhagen op wordt ingezet om de temperatuurstijging binnen de perken te houden zijn volgens de Club van Rome onverantwoord hoog. Het risico is te groot dat al bepaalde drempelwaarden worden overschreden, met als gevolg dat het klimaat onomkeerbaar uit zijn evenwicht wordt gebracht. ''We dreigen onze toekomst te vergokken,'' zei secretaris-generaal Martin Lees. Zelfs het gitzwarte scenario uit Grenzen aan de groei, dat uitdraaide op 'doorschieten en ineenstorten' van de economie rond het jaar 2050, lijkt bewaarheid te worden. ''De situatie is nu veel urgenter dan in 1972,'' zei Lees. Decennia leken hun voorspellingen schromelijk overdreven, maar nu zien ze zich in hun bangste vermoedens bevestigd. Lees: ''De voorspellingen van toen zitten ons op de hielen.'' Ook Gorbatsjov toonde zich zeer pessimistisch. De consequenties van de klimaatcrisis zullen veel en veel erger zijn dan die van de huidige economische crisis, waarschuwde hij. Hij greep daarbij naar woorden als 'gevaar', 'noodsituatie' en 'bijna-ramp', maar hij liet ook niet onvermeld dat hij deze week nog de verjaardag vierde van zijn eerste achterkleinkind. ''We mogen niet op onze handen blijven zitten, opdat onze kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen ook een toekomst hebben.'' Volgens hem kunnen alleen overheden nog ingrijpen. ''Alleen de staat kan strenge normen opleggen aan bedrijven, nieuwe technologie financieren en opkomen voor de zwaksten.'' De ene na de andere spreker pleitte daarop voor meer sturing door de overheid. Vertrouw niet op de goede bedoelingen van bedrijven, betoogde James Hansen, één van de eerste wetenschappers die het bestaan van het broeikaseffect heeft aangetoond. Bedrijven zullen blijven kiezen voor fossiele brandstoffen omdat wind- en zonne-energie nog lang relatief duur zullen blijven. Te lang althans, want dan is er al te veel CO2 in de atmosfeer. Het bracht hem zelfs tot een pleidooi voor kernenergie. Toch wil de Club van Rome niet meer alleen doemscenario's schetsen. De techniek staat voor niets en zelfs de kosten van een 'Green New Deal' zijn nu nog te overzien, volgens Lees. Maar zijn conclusie is dan toch weer onverbeterlijk pessimistisch over de uitkomst van de klimaattop in Kopenhagen: ''De mensheid kan dit karwei klaren, maar is niet in staat hierop te anticiperen, het eens te worden en in te grijpen.'' Terug