17 mei 2003 - Wouter van Dieren Spelletje Milieu ging over niets Het moet zo rond half twaalf zijn geweest donderdagnacht. Op tafel ligt het breekpunt Waddenzee. D66-onderhandelaar Thom de Graaf brengt het voorstel naar voren om een zware commissie te laten instellen die de economische en ecologische impasse van het Wad moet helpen doorbreken. Tot zijn verbazing raken CDA-onderhandelaars Balkenende en Verhagen in een staat van hevige opwinding. Onbespreekbaar! Aan de belangen van de kokkelvissers kan niet worden getornd. Tachtig arbeidsplaatsen! Het commissievoorstel van De Graaf komt echter niet uit de lucht vallen, het is ingestoken door een brede coalitie vanuit de natuurbescherming, de energiesector, wetenschap, politieke zwaargewichten in VVD, CDA, D66 en anderen. Als het bodemleven in de Waddenzee omgeploegd blijft worden door de kokkelvissers, als de zeespiegelstijging de Waddenzee zal doen verdwijnen, als de mosselvisserij geplaagd blijft worden door technische, biologische, juridische en politieke onzekerheden, en als de gassector zijn contracten niet mag uitvoeren, dan moet er wat gebeuren. De Graaf blijkt dit goed te hebben begrepen, maar hij is de enige rond de tafel. Vergeefs is geprobeerd aan de heren duidelijk te maken dat op de locaties (Lauwersoog en Paesens/ Moddergat) alle boringen al tien jaar geleden zijn afgerond, dat het nu alleen nog maar gaat over de gaswinning en dat daarover volstrekt geen discussie meer nodig is. De optredende bodemdaling wordt immers opgevangen door de natuurlijke sedimentatie van de Waddenzee. Sinds dertien jaar wordt er gas geproduceerd uit de locatie Ameland. Inspectie naar bodemdaling ter plaatse heeft het bewijs geleverd dat het ecologische systeem niet onder de gaswinning heeft geleden. Een conclusie die door wetenschappelijk en groen Nederland wordt gesteund. Het blijkt niet te helpen. De onderhandelaars doen het spelletje Milieu, met het Waddengas-spook als getuige. Want zie hoe milieubewust zij zijn: het regeerakkoord vermeldt dat gasboren in de Waddenzee niet wordt toegestaan, en dat is bizar, want er zal sowieso nooit meer een platform verschijnen in de Waddenzee. Vijftien jaar politieke ruzie heeft geleid tot grote technische vernieuwingen, en dus kunnen de concessiehouders het gas aanboren vanaf de vaste wal, zonder dat de Waddenzee er iets van zal merken. Dit spelletje Milieu gaat dus nergens over, het is alsof men een mooi groen principebesluit heeft genomen om geen asfaltweg aan te leggen naar de Doggersbank. Zie, beste kiezer, wij doen wat voor de natuur! De Commissie die De Graaf wil, zou als taak krijgen deze milieurariteiten op orde te brengen, omdat de politiek er zo aantoonbaar een rommeltje van heeft gemaakt. Als de gassector zijn geduld verliest, dan zal men naar de Europese rechter kunnen stappen. De onderhandelaars zouden de schadevergoeding op hun lijstje tegenvallers moeten bijschrijven: in eerste instantie zeshonderd miljoen euro voor de bestaande locaties, en twaalf tot negentien miljard euro voor gederfde omzet uit de onbewezen reserves. De aangeklaagde overheid heeft geen poot om op te staan, er zijn geen getuige-deskundigen die dit spelletje Milieu zullen verdedigen. De commissie zou inderdaad de kokkelvisserij aan de tand moeten voelen en het kabinet confronteren met de onbegrijpelijke keuze vóór deze bodemvernielers en tégen de neutrale gassector, ofwel een economisch belang van relatief niks tegen een belang van wereldformaat. Kan het een rol spelen dat de buren van Jan Peter Balkenende in zijn geboortedorp Capelle hem hebben gebeld over hun schelpdierbedrijf in Yerseke? Of dat het kokkelvisserijbestuur als opvolger van voorzitter David Luteijn (VVD) niemand minder dan de nog in functie zijnde voorzitter van de Eerste Kamer, Gerrit Braks, heeft gestrikt, zoals vandaag door de Wilde Kokkels is bekendgemaakt? Om middernacht is het in ieder geval bekeken: het regeerakkoord over de Waddenzee gaat inderdaad nergens over. De Graaf geeft toe, want hij krijgt in ruil wat extra's voor onderwijs. Dat de adviezen van de Waddencommissie ook zouden moeten gaan over een herziening van het gasbatenbeleid, zoals Pieter Winsemius heeft voorgesteld, zodat er wellicht een veelvoud aan gelden vrijkomt voor dat onderwijs of voor het moderniseren van de schelpdiervisserij of voor het herstel van de Waddenzee, dat komt allemaal niet meer ter sprake. De buurman in Capelle had het laatste woord. Denkt hij. En dus zal groen Nederland zelf die commissie wel moeten instellen. Terug