Publications
Publicaties

Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

12 juli 2004 - Jan Paul van Soest en Pier Vellinga
Winning waddengas verkleint klimaatrisico's

Het kabinet wil op basis van het rapport van de Adviesgroep Waddenzeebeleid gaswinning in de Waddenzee toestaan. Greenpeace betoogt in 'Waddengas: een klimaatpolitieke analyse' dat winning van waddengas strijdig is met het klimaatbeleid. 'Verbranding van waddengas draagt fysiek bij aan de "verdrinking" van de Waddenzee', schrijft de milieuorganisatie omineus.

De redenering van Greenpeace is even simpel als onjuist: het waddengas wordt verbrand, dat geeft het broeikasgas CO2, dat zorgt voor stijging van de zeespiegel, en daardoor verdrinkt de Waddenzee. De gedachte dat winning van waddengas extra emissie van broeikasgas betekent, klopt niet. Verschillende bronnen voorzien in de zekere marktvraag naar energiedragers. Een actief klimaatbeleid zorgt voor een mix van maatregelen. Daarbij horen: efficiënter energiegebruik, inzet van hernieuwbare bronnen, verwijdering van koolstof uit fossiele bronnen ('schoon fossiel') en substitutie van de sterk koolstofhoudende fossiele brandstoffen olie en kolen door het minder koolstofhoudende aardgas.

Maar ook kan relatief schoon West-Europees aardgas een deel van het Russische aardgas vervangen. Dat is op twee manieren positief.

Russisch gas zorgt voor een dramatische natuur- en klimaatlast. Bij winning en transport komen grote hoeveelheden methaan vrij, onder meer via lekkende pijpleidingen. Methaan is een veel sterker broeikasgas dan CO2.

Greenpeace zelf zegt nota bene op de eigen website: 'Rusland is een sleutelland als het gaat om het voorkomen van klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen en het nemen van maatregelen daartegen. (...) Een groot deel van de Russische broeikasgasemissies komt op het conto van olie- en gaslekkages, inefficiënte industriële productie en transport'.

Daarnaast is er een tweede effect, zo blijkt onder meer uit studies van het Instituut voor Milieuvraagstukken van de Vrije Universiteit: Rusland exporteert gas om voldoende deviezen in handen te krijgen, maar moet daarom zelf zijn energievoorziening sterker op olie en kolen laten draaien. En ook dat geeft extra broeikasgassen. Het klimaatbeleid probeert dan ook de uitstoot van broeikasgassen te beperken, onder meer via een systeem van verhandelbare emissierechten.

Klimaatbeleid voeren door hier en daar een energiebron dicht te draaien of dicht te houden is niet effectief en niet efficiënt. Omgekeerd is de kans groot dat een scherper klimaatbeleid leidt tot een toenemende vraag naar West-Europees aardgas, inclusief waddengas.

Een tweede schakel in de redenering van Greenpeace is dat de mate van 'verdrinking' van de Waddenzee gelijke tred houdt met extra uitstoot van broeikasgas en de daarmee samenhangende zeespiegelstijging. Ook deze gedachte is onjuist.

De Waddenzee kan de stijging van de zeespiegel in elk geval de komende eeuw goed opvangen, ook als klimaatverandering tot een snellere zeespiegelstijging leidt dan die we afgelopen eeuw hebben gezien, namelijk circa twintig centimeter.

De Bodemdalingstudie Waddenzee 2004 van het Rijksinstituut voor Kust en Zee (RIKZ) en vier andere instituten toont dat. Het waddensysteem is een evenwichtssysteem dat al eeuwenlang de zeespiegelstijging (en tal van andere ingrepen) opvangt door extra sedimentimport.

Uit modelberekeningen en uit ervaring blijkt dat de Waddenzee een zeespiegelstijging van dertig tot zestig centimeter per eeuw goed kan bijhouden door extra aanvoer van zand en slib.

Zeker, indien de uitstoot van CO2 na 2050 nog onverminderd hoog is, kan de zeespiegel na 2100 wel vijf tot tien meter stijgen. Dat zal de Waddenzee, maar ook Nederland, niet kunnen bijbenen.

Een krachtig klimaatbeleid is noodzakelijk. Winning van waddengas is daarmee niet in strijd. Integendeel, het zal de klimaatrisico's eerder verkleinen dan vergroten. De bewering van Greenpeace over de 'verdrinking' van de Waddenzee moet dan ook worden omgekeerd: waddengas draagt bij aan een pan-Europees broeikasbeleid gericht op vermindering van de uitstoot van CO2 en draagt zo bij aan beperking van zeespiegelstijging.

Ir J.P. van Soest was projectleider van de Adviesgroep Waddenzeebeleid, en is voorzitter van de Bezinningsgroep Energie. Prof. dr ir P. Vellinga is hoogleraar Milieuwetenschappen en decaan van de faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit.

Terug 

IMSA zoekt wegen naar duurzame ontwikkeling, zowel samen met opdrachtgevers als op eigen initiatief. Daarbij kiezen we nadrukkelijk positie op het grensvlak van bedrijven, overheid, wetenschap en de kritische buitenwereld.



  Deze video gaat over IMSA Amsterdam, over onze visie en inspiratiebronnen.

Deel 1:   'Inspiration to change' 
Deel 2:   'Politics of change' 





IMSA Amsterdam
Prins Hendriklaan 15
1075 AX Amsterdam
Tel.: +31(0)20-5787600
Fax: +31(0)20-6622336
info@imsa.nl