Publications
Publicaties

Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

16 maart 2004 - Wouter van Dieren
Advies commissie is redding Wadden

Gedeputeerde Anita Andriesen, in debat met Waddenvereniging-directeur Henk Tameling (LC 10 maart) laat weten desnoods naar het Europese Hof of het Europese Parlement te stappen, en kondigt allerlei procedures aan om het grote kwaad te stoppen. 'Friesland tegen gaswinning', zo kopte de krant. Kennelijk is Anita voor Friesland wat Jeanne d'Arc is voor Frankrijk?

Het uitgelekte advies van de commissie-Meijer over het Waddenzeebeleid vormt de basis voor de redding van het natuurgebied. Dat stelt milieukundige Wouter van Dieren van Terschelling. Volgens hem is de politiek te lang laks omgegaan met de zee en is het nu tijd met gerichte maatregelen de natuur te verbeteren. De schelpdiervisserij noemt hij 'met stip de meest risicovolle activiteit'. Dat door gaswinning het hele ecosysteem zou kunnen omklappen, vindt hij 'een merkwaardig dreigement'. Van Dieren was grondlegger van de commissie-Meijer.

Gedeputeerde Anita Andriesen, in debat met Waddenvereniging-directeur Henk Tameling (LC 10 maart) laat weten desnoods naar het Europese Hof of het Europese Parlement te stappen, en kondigt allerlei procedures aan om het grote kwaad te stoppen. 'Friesland tegen gaswinning', zo kopte de krant. Kennelijk is Anita voor Friesland wat Jeanne d'Arc is voor Frankrijk?

De FNP heeft een referendum aangekondigd. Hoewel er ecologisch niets aan de hand is moet de bevolking zich massaal tegen dit niet bestaande gevaar uitspreken. Het gas is van de Friezen, zo schijnt de FNP te denken. Als eilander-Fries geneer ik mij voor mijn volksgenoten: er komt geen referendum, het gaat hier om andere belangen, om behoorlijk bestuur en om toepassingen van de Mijnbouwwet, om verleende concessies en om normale vergunningen.

De milieubeweging eiste jarenlang meer onderzoek, en dat ligt nu op tafel. Een evaluerende bodemdalingstudie van de gasproductie op Ameland, een nieuw waddenrisicomodel, en een rapport waarin een nieuw systeem voor beleid, productie, bestuur, controle en sancties wordt voorgesteld. De conclusies liegen er niet om: de schelpdiersector is met stip de meest risicovolle activiteit, gevolgd door onder andere scheepsrampen en klimaatverandering, en tegen gaswinning zijn geen ecologische bezwaren meer te vinden.

Er circuleert wel een merkwaardig dreigement uit de hoek van de 'zwartekousenecologie', dat stelt dat op een dag het hele waddensysteem ineen kan klappen onder de gecombineerde invloed van bodemdaling en zeespiegelstijging. In kringen van de betrokken deskundigheid, de geomorfologie, wordt hierop schouderophalend gereageerd. De Waddenzee kende al vele natuurlijke experimenten met dit scenario, en heeft die doorstaan.

Politiek en bestuur in het Noorden hebben zich decennia vastgeklampt aan de waddenicoon van het aardgas, met een merkwaardige dubbelhouding. Enerzijds eist men op hoge toon een groter aandeel in de gasopbrengsten, anderzijds doet men z'n uiterste best die gassector uit het Noorden weg te pesten.

Men is o zo begaan met de natuur, en dus staat men pal voor het wad, en uit alle speeltjes die daar beschikbaar zijn is het aardgas als het grootste kwaad gekozen. Wij zijn vóór de natuur, en tégen het grootkapitaal, dat moet toch zeker stemmen opleveren. Roerende plaatjes zijn er van bestuurders en politici die handen schudden van schelpdiervissers, wier zilte beroep juist weer wel wordt gesteund. Dichtbij de natuur, ruwe handen, echte arbeid, dat werk.

Ondertussen is men er niet in geslaagd een behoorlijke bestuursstructuur rond het wad te bouwen. Zo'n 57 bestuurslagen en instellingen, doorgaans in een kluwen van beleid, beheer, monitoring, onderzoek, wetgeving, handhaving – alles door elkaar, vaak concurrerend.

Sinds ongeveer 1990 is de natuurkwaliteit van het wad hard achteruit gegaan. De sportvissers vinden hun vissen niet meer, want die zijn weg. Het bestuur keek de andere kant op, riep nog wat over gasboringen, en hoopte al doende op wat extra zetels.

Aan deze kakofonie adviseert de commissie-Meijer nu een eind te maken. De bestuurschaos moet worden vervangen door een nieuwe waddenautoriteit. Het wetenschappelijke onderzoek en de waddenvoorlichting moeten een enorme kwaliteitsslag maken, via een Waddenacademie. De kokkel- en mosselvisserij krijgen natuurgebruiksruimte ofwel grenswaarden en zeven jaar de tijd om te bewijzen dat men daarbinnen kan opereren. De gassector idem.

In alle drie gevallen wordt er gemeten en gecontroleerd, zodat je kunt spreken van de hand aan de boomkor, de hand aan de kokkelpomp en de hand aan de gaskraan. Er moet een bedrag van 750  tot 800 miljoen euro op tafel komen voor grootschalig natuurherstel en nieuwe natuur, en voor investeringen in de duurzame economie.

Win-win voor iedereen, derhalve. Je houdt je hart vast als de schaduwen van het ideologische verleden te lang blijken, en het Noorden deze kansen zou afwijzen.

Terug 

IMSA zoekt wegen naar duurzame ontwikkeling, zowel samen met opdrachtgevers als op eigen initiatief. Daarbij kiezen we nadrukkelijk positie op het grensvlak van bedrijven, overheid, wetenschap en de kritische buitenwereld.



  Deze video gaat over IMSA Amsterdam, over onze visie en inspiratiebronnen.

Deel 1:   'Inspiration to change' 
Deel 2:   'Politics of change' 





IMSA Amsterdam
Prins Hendriklaan 15
1075 AX Amsterdam
Tel.: +31(0)20-5787600
Fax: +31(0)20-6622336
info@imsa.nl