Hieronder de complete lijst met artikelen die door IMSA zijn geschreven of over ons zijn verschenen. Klik in het menu hiernaast voor een overzicht per jaartal.

10 maart 2001 - Wouter van Dieren De huidige crisis is nog maar het begin Wie niet boert, maar agribusiness bedrijft, kan raden dat daar problemen van komen. Alleen een omschakeling naar biologische landbouw kan nog grotere rampen voorkomen. De foto is gruwelijk. Op de achtergrond een vuurzee die de horizon vult, een brandstapel met varkens en koeien. Op de voorgrond komt een grote truck voorbij, met het opschrift: SAFEWAY, lightening the food. Safeway is een grote Britse supermarktketen met een aansprekende naam: de veilige weg. En met 'lightening the food' bedoelen ze dat ze het de consumenten gemakkelijk willen maken, met als bijbetekenis van 'light': caloriearm, voor die consument die dat wil lezen of horen. Maar op deze foto ontstaat een wrange, nieuwe betekenis: van voedsel dat in de fik wordt gestoken. De vleessector als crematorium en sterfhuis; na met dioxine vervuilde vetten en pluimvee, pcb's in paling en zeevis, de varkenspest en de BSE-epidemie, nu weer de mond-en- klauwzeer. En ook nu weer paniekvoetbal van ministers, Europese Commissie en landbouworganisaties. En de enige die de juiste conclusies trekt is de Duitse landbouwminister, Renate Künast. De Nederlandse minister van landbouw, Laurens Jan Brinkhorst, sluit zich nu gretig bij haar aan, zeggend dat hij haar koers ook altijd heeft gewild. Dat is aantoonbaar onjuist. De oorzaken van deze dominocrisis worden nog altijd niet goed begrepen. De essentie daarvan is wat je de veterinaire illusie ofwel het eiwit=eiwit-concept kunt noemen. Decennia lang heeft men de agrarische productie gezien als een te beheersen zetmeel+eiwit-proces, waaraan elementaire biologische wetten ondergeschikt werden verklaard. Het doet er niet toe of je herbivoren volstopt met carnivoor krachtvoer, want eiwit is eiwit. Het doet er niet toe of je slachtafval, kadavers, vismeel, cocosschillen en tapioca over de hele wereld sleept en door elkaar husselt, want eiwit is eiwit. Het doet er niet toe of je kippen met honderdduizend tegelijk houdt en varkens met honderden in een schuur, want productie is productie. Treden er storingen op, dan zijn daar de veterinaire illusie, de hormoonmaffia en de antibiotica, waarmee pathogene uitwassen en stressverschijnselen worden onderdrukt. Eiwit is eiwit, en de voedselproductie komt niet van het land of uit biologische systemen, maar heet agribusiness. Vandaar ook zulke projecten als de varkensflats, nog maar kort geleden hier te lande door de minister van harte aanbevolen. De gevolgen branden nu aan de horizon. Het mengen van miljoenen tonnen verschillende soorten slachtafval, dus bloedbronnen, betekent dat je precies dat doet wat iedere bloedbank voor medisch gebruik nooit zal doen, een pathogene hutspot bereiden. Het bizarre gesleep rond de wereld met die pathogenen heet ook wel viraal en bacterieel toerisme, en de huidige crises zijn dus nog maar het begin. Het opeenhopen van varkens, kalveren en kippen in onafzienbare fokhokken is in strijd met alle theorie over populatiebiologie, want zulke dichtheden worden per definitie ziek. De veterinaire illusie is niet alleen dat deze uitwassen onder de duim te houden zijn, nog ernstiger is de Russische roulette met de antibiotica en de onvermijdelijke resistentie die daarop volgt. En dus méér in plaats van minder bacteriën en virussen, de onderwereld van de natuur. Verbranding van de veestapel om virus en bacterie terug te dringen is precies dat wat je niet moet doen. Nu gaan er wellicht honderdduizend tot vijfhonderdduizend dieren de lucht in. Laat je de epidemie woekeren, dan sterven er misschien tienduizend of vijftigduizend, maar dan met het voordeel dat er een natuurlijke selectie plaatsvindt naar grotere weerstand, wat door het inferno nou juist niet gebeurt. Dat deze crisis het einde van het bestaande landbouwbeleid betekent staat vast, maar te vrezen valt dat de sector nog altijd niet zal leren. Het Nederlandse overheidsbeleid heeft weinig gedaan om deze crisis, die omstandig is voorspeld, te voorkomen. Terwijl Renate Künast als beleidsdoelstelling de grote omschakeling naar de biologische landbouw propageert, ofwel een groei in vijf jaar naar 20% (nu 2,5%), en naar de zogenaamde geïntegreerde landbouw van nu 8% naar 28%, werd in Den Haag onlangs een beleidsnota gepubliceerd waarin de Stimuleringsregeling voor biologische landbouw per 2002 wordt stopgezet. Künast wil het omgekeerde: zij eist grotere speelruimte om de dertig miljard subsidie die Duitse boeren per jaar ontvangen naar eigen keuze in te zetten om de landbouw te ecologiseren. Brinkhorst meldde onlangs in een toespraak dat hij hierin geen rol voor de overheid ziet en dat de 'markt' voor meer vraag naar biologische landbouw moet zorgen. Voor de goede orde: dat kan de markt niet, omdat de landbouwproductie nergens ter wereld aan vrije, dus concurrerende prijsvorming onderhevig is. Liberalisering van de landbouw, door Brinkhorst tot voor kort heftig omarmd in het kielzog van WTO-ideologen, is technisch, economisch en ecologisch onmogelijk. Altijd zal er een dwingend beleidskader moeten zijn, terwille van veilige, zekere voedselproduktie en om redenen van natuurbehoud. Het Nederlandse beleid gaat formeel uit van het tegendeel, dus grotere wereldhandel, toename van pathogene complexiteit, van agribusiness en niet van ecologie, van grotere schaal en lagere prijzen, en van een pseudovrijhandel die geen enkele goede boer zal overleven. Het nieuwe, betere landbouwbeleid komt niet uit Brussel of Den Haag, maar uit Berlijn. De oude gemeenschappelijke landbouwpolitiek en de WTO-dwaalwegen gaat in rook op. Kijk maar naar de rookwolken aan de westelijke horizon. Terug