|
|
|
Leeslijst Springtij Festival
Springtij is een jaarlijks duurzaamheidsfestival op Terschelling, dat vorig jaar van start ging op initiatief van IMSA Amsterdam, Club van Rome Nederland, IUCN, WWF, Stichting Springtij Terschelling en INSID. Voor Springtij 2010 beschreef IMSA kort de ontwikkeling van het duurzaamheidsdenken en koppelde daaraan een overzicht van de relevante geschiedenis en een lijst van boeken, initiatieven en dergelijke die voor de geïnteresseerde onmisbare kennis en inspiratie bevatten.
De ontwikkeling van het duurzaamheidsdenken
In 1987 verscheen het VN-rapport Our Common Future, ofwel het Brundtland-rapport. Dit rapport introduceerde het begrip duurzame ontwikkeling en het wordt dan ook vaak genoemd als de start van het duurzaamheidsdenken. Aandacht voor de milieuproblematiek was er echter al veel langer. Hieronder vindt u een beknopt overzicht van een aantal invloedrijke auteurs en hun werk, met links naar webpagina’s, interviews en artikelen. Het overzicht heeft niet de pretentie volledig te zijn. Hier vindt u desgewenst een langere opsomming van nationale en internationale mijlpalen, documenten en incidenten die het denken over milieu en duurzaamheid gedurende de afgelopen vijf decennia hebben beïnvloed. Enige kennis van deze geschiedenis is onmisbaar voor wie zich in onze huidige tijd professioneel met duurzaamheid bezighoudt. Het tweede deel van de lijst betreft recente boeken, initiatieven etc. die te zamen een overzicht bieden van de actuele problematiek en gezochte oplossingsrichtingen. Dit is – uiteraard – maar een fractie van wat er wereldwijd gepubliceerd wordt en dient vooral ter inspiratie.
Belangrijke auteurs en hun werk, chronologisch
Jay Forrester Als professor aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT) ontwikkelde Forrester midden jaren vijftig de systeemdynamica. Contact met de Club van Rome in 1970 mondde uit in het boek World Dynamics, met daarin het eerste systeemdynamische model dat het sociaal-economische systeem van de wereld beschrijft. Dennis Meadows, die van 1970 tot 1972 aan het MIT directeur was van het "Club of Rome Project on the Predicament of Mankind", publiceerde in 1972 zijn rapport The Limits to Growth. MIT System Dynamics in Education Project (MSDEP) IMSA-presentatie systeemanalyse.pdf
Rachel Carson De hoofdlijn in al het werk van deze Amerikaanse biologe is de gedachte dat het menselijke ras maar een deel is van de natuur, terwijl het anderzijds over het vermogen beschikt om het milieu te veranderen, in sommige gevallen onherstelbaar. Uit haar boek Silent Spring (1962) stamt het citaat: “Vol liefde buigt de mens zich over de wieg van zijn kind … en laat tegelijk toe dat zijn voedsel wordt vergiftigd.” Wikipedia over Rachel Carson Carson_NRDC.pdf Merchants of doubt (over Carson), E. Conway en N. Orestes
Garrett Hardin Hardin, een vooraanstaand en controversieel ecoloog uit Dallas, werd vooral bekend met zijn artikel uit 1968: The Tragedy of the Commons. Ook stelde hij de "eerste wet van Hardin van de ecologie" op die luidt "je kunt niet slechts één ding doen". Wikipedia over Garrett Hardin Tragedy of the Commons.pdf YouTube – Garrett Hardin on the Tragedy of the Commons
Dennis Meadows De vakgroep systeemdynamica van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) kreeg in 1970 van een groep particulieren – geleerden en industriëlen uit alle delen van de wereld – de opdracht een studie te maken van de trends en wisselwerkingen van voor de samenleving bedreigende factoren. Het resultaat was The Limits to Growth (Grenzen aan de groei), opgesteld onder leiding van Dennis Meadows. Meadows was van 1970 tot 1972 directeur van het "Club of Rome Project on the Predicament of Mankind" van het MIT. Wikipedia over The Limits to Growth Wikipedia over Dennis Meadows Virtuele lont in het kruitvat.pdf (Victor Bekkers, Henri Beunders, Arthur Edward, Rebecca Moody) Turner – Comparison Limits to Growth.pdf
Fritjof Capra Een Oostenrijks-Amerikaans natuurkundige en schrijver van internationale bestsellers als The Tao of Physics (1975, in het Nederlands vertaald als De Tao van Fysica) en The Turning Point (1982). Capra wil dat de westerse samenleving de conventionele lineaire manier van denken en de mechanistische visie van Descartes afzweert. Capra levert kritiek op de reductionistische Cartesiaanse visie dat alles in delen kan worden bestudeerd om het geheel te begrijpen, en moedigt zijn lezers aan om een holistische kijk aan te nemen. Hij is mede-oprichter van het Center for Ecoliteracy ("centrum voor ecologische geletterdheid") in Berkeley, Californië, dat ecologie en systeemdenken wil bevorderen in het basis- en voortgezet onderwijs. Wikipedia over Fritjof Capra Website Fritjof Capra Fritjof Capra – The Turning Point
Amory Lovins Lovins, directeur van het Amerikaanse Rocky Mountain Institute en co-auteur van Natural Capitalism is een voorvechter van energie- efficiency, het gebruik van hernieuwbare energie en het opwekken daarvan (dicht) bij de plek waar ze wordt gebruikt. Hij stuurt aan op een "negawatt-revolutie", omdat wat consumenten willen geen kilowatt-uren aan electriciteit zijn, maar de diensten die die energie kan leveren. RMI: Energy Strategy: the Road Not Taken Lovins_soft_energy_path.pdf
Gro Harlem Brundtland Een Noors politica, diplomaat en arts, onder meer bekend van het Brundtland-rapport uit 1987 over duurzame ontwikkeling. Wikipedia over Our Common Future Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future
Theo Colborn In haar boek Our Stolen Future (1996) beschrijft deze Amerikaanse zoöloge hoe giftige stoffen in ons milieu het hormonale regelsysteem van de voortplanting kunnen ontregelen. Dat stoffen met oestrogene (= vrouwelijk hormoon) werking met name mannelijke dieren in hun voortplantingsvermogen bedreigen, is overigens nog een omstreden onderwerp. Wikipedia over Theo Colborn TEDX: the Endocrine Disruption Exchange Our Stolen Future: Chapter summaries
Thomas Friedman Een Amerikaans journalist, columnist (New York Times) en publicist op het gebied van internationale betrekkingen en globalisering. In zijn boek The World is Flat: A Brief History of the Twenty-first Century (2005) beschrijft Friedman de economische opkomst van vooral India en China en de invloed die deze opkomst zal hebben op de wereld. Uit 2008 stamt zijn boek Hot, Flat and Crowded. Why the World Needs a Green Revolution – and How We Can Renew Our Global Future (vertaald: De toekomst is groen), met serieuze voorstellen om de VS van hun olieverslaving af te helpen. Website Thomas L. Friedman De toekomst is groen – Thomas L. Friedman | Nieuw Amsterdam
Lester Brown Brown richtte in 1974 het Worldwatch Institute op, een onderzoekscentrum dat zich richt op de bevordering van ‘inzichten en ideeën die bestuurders helpen om een ecologisch duurzame maatschappij in te richten die voldoet aan de behoeften van alle mensen’. In 2001 zette hij het Earth Policy Institute op, met als doel een praktische benadering van een duurzame toekomst te formuleren. Hij heeft tientallen boeken geschreven. Het meest recente is Plan B 4.0: Mobilizing to Save Civilization. Wikipedia over Lester Brown Plan B 4.0: Mobilizing to Save Civilization – Table of Contents | EPI
Overige recente boeken en initiatieven
Initiatieven en verklaringen Planet First.pdf Nederland krijgt Nieuwe Energie.pdf Amsterdam declaration.pdf Factor 10 1997 Carnoules Statement.pdf Factor 10 2010 Declaration.pdf
Natuurlijke hulpbronnen Nature | Rockström – A safe operating space for humanity.pdf FAO – How to feed the world in 2050.pdf World Bank - Rising Global Interest in Farmland.pdf (een rapport dat veel discussie opwekt) McKinsey – biodiversity.pdf Shell energy scenarios 2050.pdf Voedselzekerheid 2010.pdf NRC - IJsland en geothermie FD - Overcapaciteit stroommarkt.pdf Groene energie voor de Basislast.pdf
Klimaatverandering Mark Lynas – Six degrees Klimaatportaal De aarde heeft koorts – Erik van Praag, J. Paul van Soest, Judy McAllister Antwoord op klimaatsceptici.pdf
Praktische oplossingen Blue economy – Günter Pauli Zero Emissions Research & Initiatives Terra Reversa – Peter Tom Jones & Vicky De Meyere
Overige Atkisson – Assault_on_sustainability.pdf AtKisson Group Leven in verbinding – Prinses Irene Interview Prinses Irene Tim Jackson – Welvaart zonder groei
Links van deelnemers Sustainable energy - without the hot air Confessions of a Radical Industrialist: Profits, People, Purpose; Doing Business by Respecting the Earth - Ray C. Anderson en Robin White Resource Mobilisation.pdf Food Culture Group Rijksalliantie duurzame bedrijfsvoering Naomi Oreskes & Erik Conway - Merchants of Doubt James Hoggan - Climate cover-up Jared Diamond - Collapse (vertaald: Ondergang) Hans Achterhuis - De utopie van de vrije markt
|
|
|